Begrippenlijst wegtransport
De termen die je tegenkomt als je transport uitbesteedt of zelf een transportbedrijf begint, kort uitgelegd. Staat een begrip ergens volledig uitgewerkt, dan verwijzen we door. Elk begrip heeft een eigen ankerlink, zodat je er direct naartoe kunt linken.
A
- Aansprakelijkheidsverzekering
- De verzekering die de schade dekt waarvoor jij als vervoerder wettelijk aansprakelijk bent, binnen de limieten van de AVC 2002 of het CMR-verdrag. Hij dekt dus niet de volle waarde van de lading, maar het bedrag per kilogram waarvoor je aangesproken kunt worden.VerzekeringenZie ook: AVC 2002, CMR-verdrag, Goederentransportverzekering
- ADR
- Het Europese verdrag voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg. Het schrijft voor hoe je verpakt, etiketteert en documenteert, welke opleiding de chauffeur nodig heeft en welke taken afzender, belader, vervoerder en geadresseerde ieder zelf dragen. De stof bepaalt de klasse en daarmee de eisen aan voertuig en begeleiding.Gevaarlijke stoffen en ADRZie ook: ILT
- Afkoelperiode
- De periode van vier dagen waarin een voertuig na afloop van zijn cabotageritten in dezelfde lidstaat geen cabotage meer mag uitvoeren. Bij een samenstel telt het motorvoertuig. Hoe de ILT die dagen telt, inclusief weekenden en feestdagen, staat op de pagina over cabotage.CabotageregelsZie ook: Cabotage
- ATP
- Het internationale verdrag voor het vervoer van bederfelijke levensmiddelen. Het stelt eisen aan de isolatie en de koelinstallatie van het voertuig en werkt met een certificaat en een klasse-aanduiding op de opbouw. Bij grensoverschrijdend koelvervoer wordt hierop gecontroleerd.KoeltransportZie ook: CO2-emissieklasse
- AVC 2002
- De Algemene Vervoercondities 2002, de standaardvoorwaarden voor binnenlands wegvervoer in Nederland. Ze sluiten aan op Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek en beperken de aansprakelijkheid van de vervoerder tot € 3,40 per kilogram beschadigde of verloren lading. De voorwaarden gelden alleen als ze vooraf zijn overeengekomen.AVC of CMR vergelijkenZie ook: CMR-verdrag, SDR (Special Drawing Rights)
B
- Beroepsgoederenvervoer
- Het tegen betaling vervoeren van goederen van anderen over de weg. Dit is vergunningplichtig zodra het laadvermogen boven 500 kg ligt of de toelaatbare maximummassa boven 2.500 kg. Aan één van beide voorwaarden voldoen is al genoeg.Transportbedrijf startenZie ook: Eigen vervoer, Laadvermogen, Toelaatbare maximummassa (tmm)
- Bestuurdersattest
- Een document dat bij cabotage vereist is wanneer de chauffeur uit een derde land komt, dus van buiten de Europese Unie, en rijdt voor een vervoerder met een communautaire vergunning (art. 8 lid 1 van verordening (EG) 1072/2009). Zonder attest mag die chauffeur geen cabotage uitvoeren.Zie ook: Cabotage, Communautaire vergunning
- Bilateraal vervoer
- Vervoer van goederen vanuit de lidstaat waar de vervoerder gevestigd is naar een andere lidstaat, en terug. Bilateraal vervoer geldt niet als detachering, dus je hoeft er geen detacheringsverklaring voor in te dienen.Mobility PackageZie ook: Detachering, Derdelandenvervoer
C
- Cabotage
- Binnenlands vervoer in een ander EU-land door een vervoerder die daar niet gevestigd is. Na een inkomende internationale rit mag je maximaal drie ritten uitvoeren binnen zeven dagen na de volledige lossing. Voor cabotage heb je een communautaire vergunning nodig, in Nederland de Eurovergunning.CabotageregelsZie ook: Eurovergunning, Afkoelperiode, Communautaire vergunning
- CEMT-vergunning
- Een multilaterale vergunning voor internationaal wegvervoer tussen aangesloten landen buiten de EU. Het aantal beschikbare vergunningen is beperkt en ze worden per jaar verdeeld. De NIWO geeft ze in Nederland uit.Zie ook: NIWO, Eurovergunning
- Charter
- Een vervoerder die in opdracht van een andere vervoerder of expediteur rijdt. De charter voert de rit uit, de opdrachtgever houdt het klantcontact. Veel starters beginnen als charter omdat je dan niet meteen eigen klanten hoeft te werven.Eerste klanten vindenZie ook: Expediteur, Verlader
- CMR-verdrag
- Het internationale verdrag voor goederenvervoer over de weg, dat dwingend geldt zodra de plaats van inontvangstneming en de plaats van aflevering in twee verschillende landen liggen en ten minste één daarvan verdragsstaat is. De aansprakelijkheid van de vervoerder is beperkt tot 8,33 SDR per kilogram brutogewicht van het tekort. Bij opzet of daarmee gelijkgestelde schuld vervalt die limiet.AVC of CMR vergelijkenZie ook: CMR-vrachtbrief, SDR (Special Drawing Rights), AVC 2002
- CMR-vrachtbrief
- Het vervoersdocument bij internationaal wegvervoer, met afzender, geadresseerde, lading en eventuele opmerkingen bij inontvangstneming. De vrachtbrief is bewijs van de vervoerovereenkomst en van de staat van de lading. Aftekenen zonder voorbehoud maakt het later lastig schade te betwisten.Zie ook: CMR-verdrag
- CO2-emissieklasse
- De indeling van een vrachtwagen naar CO2-uitstoot, van klasse 1 voor het meest vervuilende materieel tot klasse 5 voor emissievrij. De klasse bepaalt mede het tarief van de vrachtwagenheffing en kan per gereden kilometer een groot verschil maken.VrachtwagenheffingZie ook: Vrachtwagenheffing, Tolkastje
- Code 95
- De aantekening op het rijbewijs die aantoont dat een chauffeur vakbekwaam is om beroepsmatig te rijden. Je houdt de code geldig met periodieke nascholing. Code 95 gaat over rijden, niet over het leiden van een bedrijf.Rijbewijs C en code 95Zie ook: Getuigschrift van vakbekwaamheid
- Communautaire vergunning
- De Europese vergunning voor beroepsgoederenvervoer waarmee je internationaal vervoer en cabotage binnen de Europese Unie mag uitvoeren. In Nederland heet die vergunning de Eurovergunning en geeft de NIWO haar uit.Eurovergunning aanvragenZie ook: Eurovergunning, Cabotage, Bestuurdersattest
D
- Derdelandenvervoer
- Vervoer tussen twee landen waarvan geen van beide de lidstaat van vestiging is, ook wel cross-trade genoemd. Dit geldt wel als detachering, net als cabotage, en moet dus vooraf worden gemeld.Mobility PackageZie ook: Detachering, Cabotage
- Detachering
- Het tijdelijk werken van een chauffeur in een andere lidstaat, waardoor het loon en de arbeidsvoorwaarden van dat land van toepassing worden. Cabotage en derdelandenvervoer gelden als detachering, bilateraal vervoer en transit niet. De ondernemer meldt de detachering vooraf via het Informatiesysteem Interne Markt.Mobility PackageZie ook: IMI (Informatiesysteem Interne Markt), Bilateraal vervoer, Derdelandenvervoer
E
- eHerkenning
- Het inlogmiddel waarmee bedrijven zich identificeren bij overheidsdiensten. Voor de vergunningaanvraag bij de NIWO is een niveau EH3-middel nodig. Aanvragen kost enkele werkdagen tot weken, dus regel het vroeg.Eurovergunning aanvragenZie ook: NIWO, Ondernemersloket
- Eigen vervoer
- Het vervoeren van je eigen goederen met eigen personeel en eigen voertuigen, als bijkomende activiteit van je bedrijf. Voor eigen vervoer is geen vergunning nodig. Zodra je tegen betaling voor derden rijdt, is het beroepsgoederenvervoer.Eigen vervoer of beroepsvervoerZie ook: Beroepsgoederenvervoer
- Eurovergunning
- De communautaire vergunning voor beroepsgoederenvervoer over de weg, in Nederland afgegeven door de NIWO. De vergunning staat op naam van de onderneming, je mag ermee binnenlands en internationaal rijden en hij is vijf jaar geldig. Per voertuig krijg je een vergunningbewijs: een eensluidend gewaarmerkt afschrift van diezelfde vergunning.Eurovergunning aanvragenZie ook: NIWO, Vergunningbewijs, Kredietwaardigheid
- Expediteur
- Een partij die vervoer organiseert zonder het zelf uit te voeren. De expediteur sluit namens de opdrachtgever overeenkomsten met vervoerders. Voor starters is een expediteur vaak de eerste opdrachtgever.Zie ook: Charter, Verlader
F
- Financial lease
- Een financieringsvorm waarbij je economisch eigenaar wordt van het voertuig: het staat op je balans met de leaseschuld ernaast en aan het einde van de looptijd is het van jou. Onderhoud en risico liggen bij jou.Financial of operational leaseZie ook: Operational lease, Kredietwaardigheid
G
- Getuigschrift van vakbekwaamheid
- Het diploma waarmee je aantoont dat je een vervoersonderneming kunt leiden. Je haalt het door zes CBR-modules te behalen binnen maximaal vijf jaar. Dit is een van de vier eisen voor de vergunning.Het vakdiploma ondernemerZie ook: Vervoersmanager, Code 95
- Goederentransportverzekering
- De verzekering die de lading zelf dekt op de werkelijke waarde, ongeacht of de vervoerder aansprakelijk is. Verladers sluiten hem af als het verschil tussen ladingwaarde en de wettelijke limiet per kilogram te groot is om zelf te dragen.VerzekeringenZie ook: Aansprakelijkheidsverzekering, AVC 2002
I
- ILT
- De Inspectie Leefomgeving en Transport, de Nederlandse toezichthouder op het wegvervoer. De ILT controleert langs de weg en in bedrijven op vergunning, rij- en rusttijden, tachograafgegevens, cabotage en gevaarlijke stoffen, en legt boetes op.Wet- en regelgevingZie ook: Tachograaf, Cabotage
- IMI (Informatiesysteem Interne Markt)
- Het Europese systeem waarin vervoerders hun detacheringsverklaring indienen, via een openbaar portaal. De chauffeur moet een kopie van die verklaring bij zich hebben. Ook binnen de Benelux blijft deze meldplicht gelden.Mobility PackageZie ook: Detachering
K
- Kredietwaardigheid
- De eis dat je genoeg eigen vermogen kunt aantonen om je bedrijf te kunnen voeren. Voor het eerste voertuig gaat het om € 9.000, voor elk volgend voertuig om € 5.000. Je toont het aan met een verklaring van een accountant of met een bankgarantie.Kredietwaardigheid aantonenZie ook: Eurovergunning
L
- Laadmeter
- Een strekkende meter vloeroppervlak over de volle breedte van de laadruimte. Bij lichte, volumineuze lading bepaalt de laadmeter je prijs, niet het gewicht. Hoeveel laadmeter een pallettype inneemt en hoeveel er in een trailer past, reken je uit met de laadmetercalculator.PalletvervoerZie ook: Laadvermogen
- Laadvermogen
- Het gewicht aan lading dat een voertuig mag meenemen: de toelaatbare maximummassa min de massa van het lege voertuig. Boven 500 kg laadvermogen ben je bij vervoer voor derden vergunningplichtig. Je vindt de gegevens op het kentekenbewijs.Doe de NIWO-checkZie ook: Toelaatbare maximummassa (tmm), Beroepsgoederenvervoer
- Ladingzekering
- Het vastzetten van lading zodat die tijdens remmen, sturen en optrekken niet kan verschuiven. Spanbanden, antislipmatten, stuwbalken en de juiste stapelvolgorde horen erbij. Bij een controle langs de weg is onvoldoende zekering een van de vaakst geconstateerde overtredingen.Zie ook: ILT, Laadmeter
- Leegrit
- Een rit zonder lading, bijvoorbeeld de terugweg na een levering. Leegritten kosten brandstof, tijd en per 2026 ook kilometerheffing, maar leveren niets op. Het aandeel leegkilometers is een van de belangrijkste knoppen aan je kostprijs.Kosten van startenZie ook: Vrachtwagenheffing
M
- Multimanning
- Rijden met twee bestuurders op hetzelfde voertuig. Bij multimanning moet er binnen 30 uur een nieuwe dagelijkse rust van minstens 9 uur zijn (art. 8 lid 5).Rij- en rusttijden
N
- N2 en N3
- Europese voertuigcategorieën voor goederenvoertuigen. N2 loopt van 3.500 tot 12.000 kg technische maximummassa, N3 is zwaarder dan 12.000 kg technische maximummassa. De categorie staat op het kentekenbewijs en bepaalt mede welke regels gelden.Zie ook: Toelaatbare maximummassa (tmm), Technische maximummassa
- NIWO
- De Nationale en Internationale Wegvervoer Organisatie, de instantie die in Nederland vergunningen voor beroepsgoederenvervoer verleent en beheert. De NIWO toetst de vier eisen en geeft de vergunningbewijzen af. Ook het intrekken van een vergunning loopt via de NIWO.Eurovergunning aanvragenZie ook: Eurovergunning, Ondernemersloket
O
- Ondernemersloket
- De online omgeving van de NIWO waar je je vergunning aanvraagt, voertuigen aan- en afmeldt en vergunningbewijzen beheert. Je logt in met eHerkenning. Wijzigingen in je wagenpark verwerk je hier.Zie ook: eHerkenning, Voertuigregister, Vergunningbewijs
- Operational lease
- Een vorm van huur waarbij het voertuig eigendom blijft van de leasemaatschappij. Je betaalt een vast maandbedrag, vaak inclusief onderhoud, banden en vervangend vervoer, en levert het voertuig aan het einde van de looptijd weer in.Financial of operational leaseZie ook: Financial lease
S
- SDR (Special Drawing Rights)
- De rekeneenheid van het Internationaal Monetair Fonds waarin de CMR-aansprakelijkheid wordt uitgedrukt. De koers wisselt dagelijks; 8,33 SDR komt neer op ongeveer 9,50 tot € 10 per kilogram. Voor een exacte berekening gebruik je de koers op de schadedatum.AVC of CMR vergelijkenZie ook: CMR-verdrag
- Slimme tachograaf
- Een tachograaf die gegevens digitaal registreert. Versie 2 registreert ook de grensovergang zelf en is sinds 21 augustus 2023 verplicht in nieuwe tachograafplichtige voertuigen. Voor lichte bedrijfsvoertuigen boven 2.500 kg in internationaal vervoer of cabotage geldt die plicht sinds 1 juli 2026.De tachograafZie ook: Tachograaf
T
- Tachograaf
- Het apparaat dat rijtijden, rusttijden en snelheid registreert. De tachograafplicht staat los van de vergunningplicht: hij hangt aan een toegestane maximummassa boven 3.500 kg, en sinds 1 juli 2026 ook aan lichte bedrijfsvoertuigen boven 2.500 kg bij internationaal vervoer of cabotage. De vergunningplicht hangt daarentegen aan een laadvermogen boven 500 kg of een toelaatbare maximummassa boven 2.500 kg. Gegevens moeten periodiek worden uitgelezen en bewaard; de ILT controleert hierop.De tachograafZie ook: Code 95, Slimme tachograaf, Eurovergunning
- Technische maximummassa
- De massa die het voertuig technisch aankan volgens de fabrikant, los van wat op de weg is toegestaan. Deze maat bepaalt de vrachtwagenheffing: die geldt boven 3.500 kg technische maximummassa. Verwar hem niet met de toelaatbare maximummassa van 2.500 kg die de vergunningplicht bepaalt; het zijn twee verschillende maatstaven in twee verschillende regelingen.Vrachtwagenheffing 2026Zie ook: Toelaatbare maximummassa (tmm), Vrachtwagenheffing, N2 en N3
- Toelaatbare maximummassa (tmm)
- De maximaal toegestane massa van het voertuig inclusief lading, zoals toegestaan op de weg. Deze maat bepaalt de vergunningplicht: boven 2.500 kg tmm is beroepsgoederenvervoer vergunningplichtig. Let op, dit is een andere maat dan de technische maximummassa.Doe de NIWO-checkZie ook: Technische maximummassa, Laadvermogen
- Tolkastje
- Het registratiekastje in de cabine dat de gereden kilometers doorgeeft voor de vrachtwagenheffing, ook wel on-board unit. Je sluit een contract af bij een erkende dienstaanbieder. Rijden zonder werkend kastje kan een boete opleveren.Vrachtwagenheffing 2026Zie ook: Vrachtwagenheffing
V
- Vergunningbewijs
- Een door de NIWO afgegeven genummerd document dat een eensluidend gewaarmerkt afschrift is van de Eurovergunning. Vergunningbewijs en afschrift zijn dus hetzelfde document, geen twee verschillende. In elk voertuig dat voor beroepsgoederenvervoer wordt ingezet moet een vergunningbewijs aanwezig zijn, en tegenover elk vergunningbewijs moet een voertuig ter beschikking staan (artikel 4 lid 6 van Verordening (EG) 1072/2009 en artikel 2.5 lid 2 van de Wet wegvervoer goederen). Je betaalt er behandelkosten en een halfjaarlijkse heffing voor.Eurovergunning aanvragenZie ook: Eurovergunning, Voertuigregister
- Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)
- De verklaring van Justis waarmee je bij de vergunningaanvraag de eis van betrouwbaarheid aantoont, met als screeningsdoel Wegvervoerondernemer Goederenvervoer. Een eenmanszaak levert een VOG NP; een andere rechtsvorm een VOG RP voor de onderneming plus een VOG voor bestuurders en vennoten, en een vervoersmanager in loondienst of extern ingehuurd levert aanvullend een VOG NP. De NIWO accepteert alleen een VOG van maximaal twee maanden oud; de afgifte duurt in de regel één tot vier weken.VOG voor de EurovergunningZie ook: NIWO, Vervoersmanager, Eurovergunning
- Verlader
- De partij met lading die vervoerd moet worden, de opdrachtgever van het transport. Verladers besteden vervoer uit aan vervoerders of aan een expediteur. Op deze site zoek je als verlader een vervoerder in de bedrijvengids of geef je je rit door via het aanvraagformulier; die aanvraag komt bij de redactie terecht en wordt niet automatisch doorgestuurd.Zie ook: Expediteur, Charter
- Vervoersmanager
- De persoon die de vakbekwaamheid in het bedrijf inbrengt en daadwerkelijk en permanent leiding geeft aan de vervoersactiviteiten. Heb je zelf geen vakdiploma, dan kun je aan deze eis voldoen via een vervoersmanager. De band met het bedrijf moet echt zijn, niet alleen op papier.Starten zonder diplomaZie ook: Getuigschrift van vakbekwaamheid
- VIHB
- De lijst van Vervoerders, Inzamelaars, Handelaars en Bemiddelaars van afvalstoffen. Wie bedrijfsafval over de weg vervoert, moet op die lijst staan. De registratie loopt via de NIWO en geldt naast de gewone vergunningplicht.AfvaltransportZie ook: NIWO, ILT
- Voertuigregister
- Het overzicht bij de NIWO van de voertuigen waarvoor je vergunningbewijzen hebt. Nieuwe voertuigen meld je aan, verkochte voertuigen meld je af. Het aantal voertuigen in het register bepaalt mede hoeveel eigen vermogen je moet aantonen.Zie ook: Ondernemersloket, Vergunningbewijs, Kredietwaardigheid
- Vrachtwagenheffing
- De kilometerheffing voor vrachtwagens die op 1 juli 2026 is ingegaan. Ze geldt boven 3.500 kg technische maximummassa; het bedrag per kilometer hangt af van gewicht, CO2-emissieklasse en Euro-emissieklasse en loopt tot 1 januari 2027 van € 0,019 tot € 0,379. Registratie verloopt via een tolkastje.Vrachtwagenheffing 2026Zie ook: Tolkastje, Technische maximummassa, Leegrit
W
- Wachturen
- De tijd dat een chauffeur op de laad- of losplaats wacht nadat de afgesproken vrije laad- en lostijd is verstreken. Die tijd wordt per aangebroken eenheid doorbelast. Leg vooraf vast hoeveel vrije tijd je krijgt en wat het tarief daarna is, anders volgt de discussie op de factuur.Volle ladingZie ook: Leegrit
Bronnen
Dit zijn de bronnen waarop deze pagina steunt. Controleer bij twijfel altijd de instantie zelf, want bedragen en termijnen kunnen wijzigen. Hoe de redactie werkt, staat op de pagina over ons.
- NIWO — De vergunningverlener voor beroepsgoederenvervoer in Nederland.
- NIWO, eis van betrouwbaarheid — Welke Verklaring Omtrent het Gedrag de NIWO per rechtsvorm en per betrokkene vraagt, de screeningsprofielen 12, 22, 53, 62 en 71 voor de VOG NP, het screeningsdoel Wegvervoerondernemer Goederenvervoer en de maximale ouderdom van twee maanden. Geraadpleegd op 6 september 2026.
- Verordening (EG) nr. 1071/2009 — De Europese verordening met de vier eisen: vestiging, betrouwbaarheid, financiële draagkracht en vakbekwaamheid.
- Boek 8 Burgerlijk Wetboek (wetten.overheid.nl) — De wettelijke basis voor vervoerovereenkomsten over de weg, waarop de AVC 2002 aansluiten.
- UNECE, verdragstekst CMR (1956) — De officiële verdragstekst met het toepassingsgebied (artikel 1), de uitzonderingen, de meldingstermijnen (artikel 30), de verjaring (artikel 32) en de doorbreking van de limiet (artikel 29). Geraadpleegd op 6 september 2026.
- UNECE, protocol bij het CMR (1978) — Het protocol dat de aansprakelijkheidslimiet van artikel 23 vaststelt op 8,33 rekeneenheden (SDR) per kilogram brutogewicht van het tekort. Geraadpleegd op 6 september 2026.
- IMF (SDR-koers) — Publiceert de dagelijkse koers van de Special Drawing Right, de rekeneenheid van de CMR-limiet van 8,33 SDR per kilogram.
- Vrachtwagenheffing.nl, dit gaat u betalen — De officiële tarieventabel per gewichtsklasse, EURO-emissieklasse en CO2-klasse, de drie componenten van het tarief en de tijdelijke korting van 22,3 procent van 1 september 2026 tot 1 januari 2027. Geraadpleegd op 6 september 2026.
- UNECE, ADR 2025 (overzicht van de officiële bestanden) — De geldende ADR-tekst. Hoofdstuk 1.4 in deel 1 verdeelt de veiligheidsverplichtingen over afzender, vervoerder, geadresseerde, belader, verpakker, vuller en de overige betrokkenen. Geraadpleegd op 6 september 2026.
- wetten.overheid.nl — De officiele tekst van onder meer de Wet wegvervoer goederen, de Arbeidstijdenwet en het Arbeidstijdenbesluit vervoer.
- Inspectie Leefomgeving en Transport — Houdt toezicht op wegvervoer, gevaarlijke stoffen en afvaltransport, en publiceert de eisen die daarbij gelden.
Mis je een begrip
De lijst groeit mee met de site. Kom je een term tegen die hier hoort, laat het weten via het contactformulier.