Het vakdiploma ondernemer beroepsgoederenvervoer

Waarom dit diploma bestaat

Transport is een gereguleerde markt. De Europese wetgever wil voorkomen dat bedrijven de weg opgaan zonder kennis van rij- en rusttijden, aansprakelijkheid bij vervoer, kostprijsberekening en arbeidsrecht. Het vakdiploma is het bewijs dat die kennis in het bedrijf aanwezig is. Zonder dit diploma, of zonder een vervoersmanager die het heeft, komt je vergunningaanvraag niet door de toets op vakbekwaamheid.

Het diploma is een van de vier eisen uit het stappenplan om een transportbedrijf te starten. Het staat los van de andere drie: ook met een diploma op zak moet je nog je kredietwaardigheid aantonen en de VOG regelen voordat je aanvraag rond is.

Wat er wordt getoetst

De stof beslaat het hele speelveld van een vervoersondernemer. De onderwerpen die vrijwel altijd terugkomen:

• Burgerlijk recht en handelsrecht: overeenkomsten, aansprakelijkheid, CMR-verdrag bij internationaal vervoer.
• Sociale wetgeving: arbeidsrecht, cao, rij- en rusttijden, tachograaf.
• Fiscaal recht: btw, motorrijtuigenbelasting, heffingen.
• Bedrijfsbeheer: kostprijs per kilometer en per uur, balans, liquiditeit, financiering.
• Toegang tot de markt: vergunningen, cabotage, documenten.
• Technische normen en exploitatie: afmetingen, gewichten, ladingzekering, onderhoud.
• Verkeersveiligheid.

Die stof is verdeeld over zes examenmodules. Eén ervan, calculatie, bestaat uit cases waarin je een praktijksituatie moet doorrekenen en beoordelen. Juist dat onderdeel vraagt oefening: het gaat niet om reproduceren maar om toepassen.

De zes examenmodules

Het examen wordt afgenomen door het CBR, afdeling CCV Ondernemersexamens. Voor het getuigschrift van vakbekwaamheid voor het vervoer van goederen over de weg moet je zes modules behalen, binnen een periode van maximaal vijf jaar. De volgorde bepaal je zelf.

Reserveren en afnemen

• Je reserveert via Mijn CBR op mijn.cbr.nl en logt in met DigiD. Datum, tijd en locatie kies je zelf.
• De examens zijn digitaal. Vijf modules worden op elke CBR-theorielocatie afgenomen. Calculatie is de uitzondering: die module heeft een vaste examendag op maandag, met uitzondering van feestdagen, en is daardoor niet op elke locatie beschikbaar. Sommige examens hebben dus vaste examendagen en de beschikbaarheid verschilt per locatie; reserveer calculatie ruim vooruit.
• Sinds 2 oktober 2023 is calculatie één examen voor goederen en bus; het merendeel van de vragen gaat over goederenvervoer. Je krijgt van het CBR een rekenmachine van het type Casio fx-82NL.
• Bij wegvervoer goederen deel 1 en deel 2 stelt het CBR tijdens het examen de naslagwerken digitaal en op papier beschikbaar: het Naslagwerk Wegvervoer Goederen en de landendocumentatie van TLN. Voor de voorbereiding schaf je die zelf aan via een opleider of TLN.

Wat het examen kost

Het CBR stelt de examentarieven jaarlijks vast en publiceert ze in de Staatscourant. Voor 2026 kosten de zes ondernemersexamens goederenvervoer samen € 969,50. De tarieven zijn vrijgesteld van btw. Je rekent per module af, dus je kunt de kosten spreiden over de vijf jaar die je hebt om alle modules te halen.

Rekenvoorbeeld: vier modules van € 153,05 is € 612,20. Twee modules van € 178,65 is € 357,30. Samen € 969,50. Zak je voor één module, dan betaal je voor die module opnieuw het volledige examengeld.

• Herexamens kosten hetzelfde als een eerste poging. Eén of twee herkansingen zijn heel normaal, dus houd daar budget voor vrij.
• Toeslagen komen er los bij: examen met extra tijd € 13,50, individueel begeleid examen € 68,00 bij een examen van meer dan 60 minuten en € 41,60 bij een examen tot en met 60 minuten.
• Een vrijstellingsverzoek kost € 29,65 administratiekosten per aanvraag. Weeg dat af tegen het examengeld van de module die je ermee zou overslaan.
• Voor calculatie en financieel management bestaan aangepaste examenvormen met een eigen tarief: een individueel begeleid voorleesexamen calculatie kost € 246,65, een individueel mondeling examen calculatie of financieel management € 363,55. Dat is de uitzondering, niet de regel.
• Opleidingskosten staan hier los van. Die lopen uiteen van een lesboekenpakket tot een intensieve dagopleiding, zie ook de kosten van starten.

Hoe je je voorbereidt

Er zijn grofweg drie routes. Zelfstudie met een lesboekenpakket is het goedkoopst en vraagt discipline. Een avond- of weekendopleiding bij een erkend opleider geeft structuur en oefenexamens. Een intensieve dagopleiding is het snelst maar het duurst. Welke route je ook kiest, plan hem in maanden, niet in weken, en houd rekening met de mogelijkheid dat je één onderdeel opnieuw moet doen.

Praktisch advies: begin met bedrijfsbeheer. Dat onderdeel heeft de meeste overlap met je businessplan, dus je maakt in één beweging studievoortgang en een bruikbare kostprijsberekening.

Alleen nog de Eurovergunning

Sinds 1 mei 2009 kun je geen vergunning meer aanvragen voor uitsluitend binnenlands vervoer. De Wet wegvervoer goederen kent alleen nog de Eurovergunning, die voor binnenlands en grensoverschrijdend vervoer geldt. Voor een starter betekent dat: je haalt alle zes modules, ook Wegvervoer goederen deel 1 en deel 2, ongeacht of je ooit de grens over wilt.

• Bedrijfsmanagement, calculatie, financieel management en personeelsmanagement gaan over het leiden van het bedrijf.
• Wegvervoer goederen deel 1 en deel 2 gaan over de regels van het wegvervoer zelf, van vergunningen en documenten tot rij- en rusttijden.
• Bedrijven die vóór 2009 een binnenlandse vergunning kregen, houden die onder een overgangsregeling zolang er niets wijzigt. Begin 2026 ging het volgens de NIWO nog om ongeveer 2 procent van de vergunninghouders. Bij een wijziging moeten ook zij een Eurovergunning aanvragen.
• De examens lopen via het CBR, afdeling CCV Ondernemersexamens.

Verschil met code 95 en rijbewijs C

Dit wordt vaak verward, en het staat volledig uitgewerkt op de pagina over rijbewijs C en code 95. Rijbewijs C of CE en de code 95 gaan over het besturen van een vrachtwagen als beroepschauffeur. Het vakdiploma ondernemer gaat over het leiden van het bedrijf. Ga je zelf rijden én ondernemen, dan heb je beide nodig. Neem je alleen chauffeurs in dienst en rijd je zelf niet, dan heb je het rijbewijs C niet nodig maar het vakdiploma wel.

Als je het diploma niet zelf haalt

Je mag de vakbekwaamheid laten inbrengen door een vervoersmanager. Die persoon moet daadwerkelijk en permanent leiding geven aan de vervoersactiviteiten en een echte band met je bedrijf hebben. Denk aan een compagnon, een medebestuurder of een vaste medewerker met die verantwoordelijkheid vastgelegd in zijn functie.

Wees voorzichtig met aanbiedingen om een diploma tegen een maandbedrag te huren van iemand die je verder nooit ziet. Dat is een kwetsbare constructie: valt de manager weg, dan voldoe je per direct niet meer aan de eis en kan je vergunning in gevaar komen.

Vrijstellingen en eerder behaalde diploma's

Het examenbureau CBR/CCV beslist over vrijstellingen. Er bestaat een lijst met veelvoorkomende diploma's die in aanmerking komen. Staat jouw diploma daarop, bijvoorbeeld een relevante hbo- of mbo-opleiding logistiek of een ouder diploma beroepsvervoer, dan is de kans op toekenning groot.

• Je vraagt een vrijstelling aan met een aanvraagformulier, samen met kopieën van je diploma's en cijferlijsten.
• De aanvraag zelf kost geld, dus vraag alleen vrijstelling aan voor modules waarvan je verwacht dat ze worden toegekend.
• Doe dit vóór je een volledige opleiding boekt. Het kan maanden studietijd en honderden euro's schelen.