Het vakdiploma ondernemer beroepsgoederenvervoer

Waarom dit diploma bestaat

Transport is een gereguleerde markt. De Europese wetgever wil voorkomen dat bedrijven de weg opgaan zonder kennis van rij- en rusttijden, aansprakelijkheid bij vervoer, kostprijsberekening en arbeidsrecht. Het vakdiploma is het bewijs dat die kennis in het bedrijf aanwezig is. Zonder dit diploma, of zonder een vervoersmanager die het heeft, komt je vergunningaanvraag niet door de toets op vakbekwaamheid.

Het diploma is een van de vier eisen uit het stappenplan om een transportbedrijf te starten. Het staat los van de andere drie: ook met een diploma op zak moet je nog je kredietwaardigheid aantonen en de IVB regelen voordat je aanvraag rond is.

Wat er wordt getoetst

De stof beslaat het hele speelveld van een vervoersondernemer. De onderwerpen die vrijwel altijd terugkomen:

• Burgerlijk recht en handelsrecht: overeenkomsten, aansprakelijkheid, CMR-verdrag bij internationaal vervoer.
• Sociale wetgeving: arbeidsrecht, cao, rij- en rusttijden, tachograaf.
• Fiscaal recht: btw, motorrijtuigenbelasting, heffingen.
• Bedrijfsbeheer: kostprijs per kilometer en per uur, balans, liquiditeit, financiering.
• Toegang tot de markt: vergunningen, cabotage, documenten.
• Technische normen en exploitatie: afmetingen, gewichten, ladingzekering, onderhoud.
• Verkeersveiligheid.

Die stof is verdeeld over zes examenmodules. Eén ervan, calculatie goederen, bestaat uit cases waarin je een praktijksituatie moet doorrekenen en beoordelen. Juist dat onderdeel vraagt oefening: het gaat niet om reproduceren maar om toepassen.

De zes examenmodules

Het examen wordt afgenomen door het CBR, afdeling CCV Ondernemersexamens. Voor het getuigschrift van vakbekwaamheid voor het vervoer van goederen over de weg moet je zes modules behalen, binnen een periode van maximaal vijf jaar. De volgorde bepaal je zelf.

Reserveren en afnemen

• Je reserveert via Mijn CBR op mijn.cbr.nl en logt in met DigiD. Datum, tijd en locatie kies je zelf.
• De examens zijn digitaal en worden dagelijks afgenomen op verschillende CBR-locaties. In principe kun je binnen ongeveer tien dagen terecht, mits er plek is.
• Bij de module calculatie goederen mag je een rekenmachine gebruiken, het type Casio FX-82NL.
• Voor wegvervoer goederen deel 1 en deel 2 schaf je zelf een naslagwerk aan via branchevereniging TLN. Reken op ongeveer € 50.

Wat het examen kost

Het totale examengeld voor alle zes modules samen ligt in de orde van € 890. Behandel dat bedrag als indicatie: het CBR publiceert een actueel tarievenoverzicht en dat is de enige bron van waarheid. Reken per module af, dus je kunt de kosten spreiden over de vijf jaar die je hebt.

• Herexamens worden apart in rekening gebracht. Eén of twee herkansingen zijn heel normaal, dus houd daar budget voor vrij.
• Het aanvragen van een vrijstelling kost zelf ook geld. Weeg dat af tegen het examengeld van de module die je ermee zou overslaan.
• Opleidingskosten staan hier los van. Die lopen uiteen van een lesboekenpakket tot een intensieve dagopleiding, zie ook de kosten van starten.

Hoe je je voorbereidt

Er zijn grofweg drie routes. Zelfstudie met een lesboekenpakket is het goedkoopst en vraagt discipline. Een avond- of weekendopleiding bij een erkend opleider geeft structuur en oefenexamens. Een intensieve dagopleiding is het snelst maar het duurst. Welke route je ook kiest, plan hem in maanden, niet in weken, en houd rekening met de mogelijkheid dat je één onderdeel opnieuw moet doen.

Praktisch advies: begin met bedrijfsbeheer. Dat onderdeel heeft de meeste overlap met je businessplan, dus je maakt in één beweging studievoortgang en een bruikbare kostprijsberekening.

Binnenlandse vergunning of Eurovergunning

Er bestaan twee vergunningen, en welke je nodig hebt bepaalt hoeveel examens je doet. Voor de binnenlandse vergunning volstaat het vakdiploma ondernemer binnenlands vervoer. Voor de Eurovergunning moet je daarnaast de twee modules wegvervoer goederen deel 1 en deel 2 halen. Met een Eurovergunning mag je zowel binnenlands als internationaal vervoer uitvoeren.

• De vier managementmodules, bedrijfsmanagement, calculatie goederen, financieel management en personeelsmanagement, vormen de basis.
• Wegvervoer goederen deel 1 en deel 2 zijn de aanvulling die de Eurovergunning vereist.
• Met een Eurovergunning mag je ook binnenlands rijden. De overige eisen voor beide vergunningen zijn grotendeels gelijk.
• De examens lopen via het CBR, afdeling CCV Ondernemersexamens.

Praktisch gevolg: wie ook maar overweegt ooit de grens over te gaan, doet er goed aan de twee extra modules meteen mee te nemen. Achteraf alsnog opschalen betekent opnieuw studeren en opnieuw examen doen, terwijl de stof grotendeels op elkaar aansluit.

Verschil met code 95 en rijbewijs C

Dit wordt vaak verward, en het staat volledig uitgewerkt op de pagina over rijbewijs C en code 95. Rijbewijs C of CE en de code 95 gaan over het besturen van een vrachtwagen als beroepschauffeur. Het vakdiploma ondernemer gaat over het leiden van het bedrijf. Ga je zelf rijden én ondernemen, dan heb je beide nodig. Neem je alleen chauffeurs in dienst en rijd je zelf niet, dan heb je het rijbewijs C niet nodig maar het vakdiploma wel.

Als je het diploma niet zelf haalt

Je mag de vakbekwaamheid laten inbrengen door een vervoersmanager. Die persoon moet daadwerkelijk en permanent leiding geven aan de vervoersactiviteiten en een echte band met je bedrijf hebben. Denk aan een compagnon, een medebestuurder of een vaste medewerker met die verantwoordelijkheid vastgelegd in zijn functie.

Wees voorzichtig met aanbiedingen om een diploma tegen een maandbedrag te huren van iemand die je verder nooit ziet. Dat is een kwetsbare constructie: valt de manager weg, dan voldoe je per direct niet meer aan de eis en kan je vergunning in gevaar komen.

Vrijstellingen en eerder behaalde diploma's

Het examenbureau CBR/CCV beslist over vrijstellingen. Er bestaat een lijst met veelvoorkomende diploma's die in aanmerking komen. Staat jouw diploma daarop, bijvoorbeeld een relevante hbo- of mbo-opleiding logistiek of een ouder diploma beroepsvervoer, dan is de kans op toekenning groot.

• Je vraagt een vrijstelling aan met een aanvraagformulier, samen met kopieën van je diploma's en cijferlijsten.
• De aanvraag zelf kost geld, dus vraag alleen vrijstelling aan voor modules waarvan je verwacht dat ze worden toegekend.
• Doe dit vóór je een volledige opleiding boekt. Het kan maanden studietijd en honderden euro's schelen.